Zaloguj się wybranym kontem

Jeżeli zakupiłeś prenumeratę przed 31 maja 2015 zaloguj się kontem Piano

Zaloguj się kontem Gazeta.pl

Nie pamiętam loginu / hasła

lub zaloguj się

Zaloguj się kontem Gazeta.pl

Błędny email lub hasło

Nie pamiętam loginu / hasła

lub zaloguj się

Zaloguj się kontem Wyborcza

wersja beta

Nie masz konta? Załóż konto / Nie pamiętam hasła

lub zaloguj się

Zaloguj się kontem Wyborcza

wersja beta

Błędny email lub hasło

Nie masz konta? Załóż konto / Nie pamiętam hasła

lub zaloguj się

Wyborcza.pl

Jak wygląda finansowa polityka prorodzinna w Europie?

Autor: Bartosz Chyż | 21.12.2015
squidOpenTop

Prowadzona przez państwo polityka prorodzinna odniesie skutek, jeśli wprowadzone zostaną rozwiązania systemowe. W Polsce co piąta rodzina korzysta z pomocy społecznej.

Firma doradcza PwC przygotowała raport nt. ulg podatkowych i świadczeń, które pobierają rodziny w Unii Europejskiej. Wnioski z  niego idące nie są zbyt optymistyczne. Po pierwsze w większości krajów UE rodziny dostają większą pomoc od państwa niż w Polsce. Z drugiej strony - same pieniądze nie są gwarantem sukcesu, mierzonym jako zwiększenie dzietności. Po trzecie, polityka prorodzinna najlepiej funkcjonuje tam, gdzie istnieją rozwiązania systemowe, a więc połączenie ulg podatkowych, bezpośredniego wsparcia finansowego i innych rodzajów pomocy.

PwC na potrzeby raportu stworzyło model rodziny „2+2”, dla którego sprawdzono poziom pomocy ze strony państwa, zarówno ulg podatkowych, jak i w postaci bezpośredniej, czyli wypłacanych dodatków i zasiłków. Optymistycznie przy tym założono, że oboje rodzice pracują zarabiając średnią krajową. Tymczasem w Polsce, co najmniej dwie trzecie społeczeństwa zarabia mniej, niż wynosi średnia. GUS przy jej wyliczaniu nie uwzględnia pensji w firmach zatrudniających poniżej 10 pracowników, czyli duża grupa pracujących jest wyłączona z badania. Dzieci w tej rodzinie mają 8 i 4 lata, uczęszczają do publicznej szkoły i przedszkola. PwC w modelu uwzględniła jednak tylko prorodzinne ulgi podatkowe, świadczenia na dzieci i wysokość wynagrodzeń. Pominęła cenę podstawowego koszyka dóbr, darmowe posiłki i podręczniki szkolne oraz inne indywidualne odliczenia (nie na dzieci).

Na 28 przebadanych krajów Polska znajduje się w ogonie Europy jeśli chodzi o wsparcie. Modelowa rodzina może liczyć na równowartość 530 euro rocznie, co daje nam piąte miejsce od końca. Za nami są tylko Grecja, Litwa, Rumunia i Bułgaria. W przypadku tych dwóch ostatnich państw pomoc od państwa jest czysto symboliczna, bo wynosi odpowiednio równowartość 38 i 20 euro rocznie. Średnie wsparcie w Unii Europejskiej wynosi 2,3 tys euro, czyli równowartość prawie 10 tys. zł. Najbardziej hojny jest Luksemburg, który wspiera modelowa rodzinę kwotą 9,2 tys. euro. Dalej uplasowały się Francja i Niemcy, odpowiednio: 6,7 tys. i 4,8 tys. euro. Patrząc na procentowy udział wsparcia państw w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia pary, na czele jest Francja z 13,7 proc. Za nią Słowenia -12,7 proc. i Węgry - 9,6 proc. 

Wsparcie dla rodzin w Unii Europejskiej

Mapa jest interaktywna. Kliknij albo najedź na kraj, żeby zobaczyć dane.

Analiza i opracowanie danych: PwC; mapa: Bartosz Chyż

Wsparcie od państwa nie przekłada się w prosty sposób na dzietność. W większości krajów unijnych da się zauważyć tę zależność. Istnieją jednak wyjątki. Według PwC  „we Francji stosowane zachęty oraz ulgi idą w parze z wysokim współczynnikiem dzietności, podczas gdy niemiecki współczynnik należy do najniższych w UE". Także na Litwie, która ma jeden z wyższych współczynników dzietności, „kwota bezpośredniej pomocy państwa w zakresie świadczeń i podatkowych ulg rodzinnych należy do jednej z najniższych".

Jedną z form wsparcia dla rodzin w Polsce jest becikowe, jednak ta jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka  w wysokości 1000 zł jest jedną z niższych w Europie.

Inną formą wsparcia dzietności rodzin ma być sztandarowy program rządu „Rodzina 500 plus", czyli wypłata pięciuset złotych na drugie i kolejne dzieci w rodzinie. Pomoc będzie przysługiwała także na pierwsze dziecko, jeśli dochód na członka rodziny nie przekracza 800 zł (1200 zł w przypadku rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym).  Projekt stosownej ustawy jest dopiero w fazie konsultacji. Premier Beata Szydło zapowiedziała, że stanie się to już w kwietniu. Byłby przy tym zwolniony od podatku dochodowego i jak donosi „Dziennik Gazeta Prawna” nie wpływałby na wypłacanie innych świadczeń, co oznacza zmianę w stosunku do pierwotnego projektu.

Wypłata 500 zł nie jest ewenementem w skali europejskiej. Jak podkreślał niedawno publicysta "Polityki" Rafał Woś, podobną formę wsparcia dla rodzin i dzieci stosuje 20 krajów europejskich. Pieniądze te mogą wpłynąć na poprawę sytuacji wielu rodzin, bo jak pokazuje opublikowane właśnie przez GUS badanie „Beneficjenci pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych w 2014 r.” z pomocy finansowej ze strony państwa korzysta ponad 20 proc. (ponad 1,1 mln.) polskich rodzin z dziećmi. Najwięcej, bo prawie 27 proc. - w województwie lubelskim i świętokrzyskim.

Na poziomie gmin nawet 38 proc. mieszkańców gminy Stary Brus na Lubelszczyźnie sięga po pomoc. Nieznacznie lepiej jest w gminie Dubiecko (Podkarpacie) i Radzyniu Chełmińskim na Kujawach. Z kolei w mazowieckich gminach Czarnia i Siemiątkowo pomoc dostaje nawet 80 proc. dzieci.

Pomoc społeczna w Polsce

Mapa jest interaktywna. Kliknij albo najedź na gminę, żeby zobaczyć dane. W okienku „visible layers" wybierz między dziećmi korzystającymi z pomocy społecznej a ogółem ludności, która po nią sięga. Możesz też wyszukać danych o dowolnej gminie w Polsce, wpisując jej nazwę w oknie w prawym górnym rogu mapy.

Dane: GUS; mapa: Aleksander Deryło

Pokaż komentarzeDodaj komentarz
Polacy w 2015 r. policzeni. Gdzie nas przybyło, gdzie nas ubyło?

Polacy w 2015 r. policzeni. Gdzie nas przybyło, gdzie nas ubyło?

Światowe Dni Młodzieży. Skąd przyjeżdżają pielgrzymi

Światowe Dni Młodzieży. Skąd przyjeżdżają pielgrzymi

Pokemon Go. Jak kieszonkowe potwory zawładnęły polskim internetem

Pokemon Go. Jak kieszonkowe potwory zawładnęły polskim internetem

Jak mieszkają Polacy: ceny nieruchomości w miastach

Jak mieszkają Polacy: ceny nieruchomości w miastach

Historia funta. Jak brytyjska waluta reagowała na wojny, kryzysy i ataki?

Historia funta. Jak brytyjska waluta reagowała na wojny, kryzysy i ataki?

Mieszkanie Plus: gdzie najtrudniej będzie zapewnić mieszkania?

Mieszkanie Plus: gdzie najtrudniej będzie zapewnić mieszkania?