Wyborcza.pl

W tym roku mija 500 lat odkąd Marcin Luter ogłosił słynne 95 tez. Kim są dzisiejsi protestanci?

Autor: Szymon Pifczyk | 31.10.2017

Mija 500 lat odkąd Marcin Luter "przybił" swoje słynne 95 tez na drzwiach kościoła w Wittenberdze. Chociaż polski Sejm odrzucił wniosek o uczczenie tego wydarzenia, lokalne samorządy (m. in. województwo śląskie), a nawet Kościół katolicki w osobie papieża Franciszka udającego się z tej okazji do Szwecji celebrują te obchody. Kim jednak są dzisiejsi protestanci?

Artykuł pierwotnie opublikowaliśmy w styczniu. Przypominamy go z okazji przypadającej dziś 500 rocznicy początku reformacji.

  • kościoły protestanckie słabną w Europie i Ameryce Północnej, a rosną w Ameryce Południowej i Afryce;
  • najbardziej protestanckie kraje są położone w północnej Europie i Afryce Subsaharyjskiej;
  • w Polsce protestantów jest mało i mieszkają głównie na Śląsku Cieszyńskim;
  • Polscy protestanci są stosunkowo starzy i dobrze wykształceni;
  • najnowsze ustalenia historyków przeczą temu, że Luter rzeczywiście przybił swoje postulaty do kościelnych drzwi.

Światowy zasięg protestantyzmu jest łatwy do uzasadnienia historią. Protestantyzm rozwinął się w Niemczech (choć sto lat wcześniej jego prekursor Jan Hus rozpoczął działania w Czechach) i stamtąd szybko rozprzestrzenił się po Europie. Nowe idee spotkały się jednak z oporem dotychczasowych elit duchowieństwa, prowadząc do kontrreformacji i wojen religijnych, wobec czego ukształtował się dość mocny podział na protestancką Północ i katolickie Południe. Niewiele później państwa Północy zaczęły kolonizację świata. Właśnie z tego powodu protestantów znajdziemy niemal wszędzie tam, gdzie Anglia, Holandia czy Niemcy miały swoje kolonie: w Ameryce Północnej, Afryce Subsaharyjskiej czy Australii.

Mapy są interaktywne. Najedź na kraj aby odczytać dane.

Temu schematowi wymykają się jednak niektóre kraje. Najlepszym przykładem jest kolonizowana przez Portugalczyków Brazylia, gdzie mieszka już ponad 42 mln protestantów, czyli około jednej piątej wszystkich mieszkańców, podczas gdy 40 lat temu było to ledwo 5 proc. Brazylia ten szybki wzrost protestantów zawdzięcza Kościołom ewangelicznym, które stanowią coraz większy odsetek protestanckich wspólnot także w innych krajach (m.in. w USA).

A jak na tym tle wypadają polscy protestanci? Okazuje się, że wiele zależy od tego, jacy to protestanci. Luteranie są w Polsce niestety raczej wymierającą społecznością – nieproporcjonalnie dużo jest wśród nich ludzi starszych, a mało dzieci. Odwrotna sytuacja panuje wśród zielonoświątkowców i baptystów, których wspólnoty są znacznie młodsze niż średnia krajowa. Podobnie jest z aktywnością zawodową – ewangelicy są starsi, więc mniej aktywni niż średnia, zaś baptyści i zielonoświątkowcy – na odwrót. Niezależnie od wspólnoty protestanci są natomiast lepiej wykształceni niż ogół Polaków, a także niż największa w naszym kraju grupa religijna – katolicy.

A gdzie mieszkają polscy protestanci? Jak już kiedyś pisaliśmy ewangelicy są skupieni na Śląsku Cieszyńskim i w przemysłowej części Górnego Śląska. Z kolei inne wspólnoty protestanckie są na tyle rozproszone po kraju, że Główny Urząd Statystyczny ich nie uwzględnia w swoich statystykach (w powiecie musi być minimum 300 osób danego wyznania, by GUS je wymienił).

Pokaż komentarze (1)Dodaj komentarz