Wyborcza.pl

Nike 2016 dla Bronki Nowickiej! Zobacz tegoroczną laureatkę na jednej półce wraz z innymi finalistami i zwycięzcami

Autor: Jarosław Chudzik, Vadim Makarenko, Danuta Pawłowska | 02.10.2016

Jej tomik pt. "Nakarmić kamień" nie należał do faworytów i zapewne wielu krytyków przeżyje szok. Tym samym poezja umocniła swoją pozycję wśród nominowanych i nagradzanych książek w najbardziej prestiżowym konkursie.

  • poezja zdobywa Nike po raz szósty w historii nagrody. Poprzednio jurorzy przyznali główny laur poecie w 2009 r.;
  • Bronka Nowicka jest piątą kobietą, która została laureatką Nike i pierwszą poetką, która zdobyła statuetkę;
  • to już druga statuetka dla autora wydawnictwa Biuro Literackie, poprzednią zdobył Eugeniusz Tkaczyszyn-Dyckiw 2009 r.;
  • Nike Czytelników zdobyłaMagdalena Grzebałkowska zareportaż "1945. Wojna i pokój", który ukazał się nakładem Wydawnictwa Agory.

Infografika: Jarosław Chudzik; Zebranie danych: Natalia Szostak, Jacek Świąder

Read in English

Bronka Nowicka, która otrzymała w niedzielę wieczorem statuetkę i czek na 100 tys. zł, jest reżyserką teatralną i telewizyjną. „Nakarmić kamień” -jej debiut literacki - tocykl44 małych poematów prozą. Gatunek jest trudny, bo wymaga "nie tylko poetyckiego panowania nad słowem, lecz także prozatorskiego poczucia ciężaru istnienia" - czytamy w "Wyborczej". Recenzent zaznacza: "Nowicka wyraźnie nie ceni gładkości i ładności; jej uwagę przyciągają jaskrawe doznania i doświadczenia, bliskie brzydoty i egzystencjalnego niepokoju." W finale konkursu poetka pokonała sześciu innych autorów, w tym jednego poetę, Piotra Matywieckiego i jego zbiór wierszy "Którędy na zawsze".

W ogóle w finałowym gronie poezja gościła 34 razy. Najczęściej o nagrodę walczą powieści (50 utworów),ale zdarzały się też nominacje dla15 reportaży, 9 biografii i nawetjednegokomiksu.Na najwyższej półce postawiliśmy więc 140 pozycji z 20 lat, napisanych przez 93 autorów. Tadeusz Różewicz wchodził do finału sześciokrotnie, ale ostatecznie otrzymał statuetkę Nike tylko raz, w 2000 r., za tomik poetycki „Matka odchodzi”.

Jeśli chodzi o grubość finałowych książek, to pod tym względem mieliśmy wyraźne lata chude i tłuste. Pierwsza edycja nagrody Nike to 2,3 tys. stron najlepszych polskich książek. Najchudszym był rok 2003, kiedy finaliści napisali razem 979 stron. Skok nastąpił w 2007 r. - grubość finałowych utworów wyraźnie rosła, a absolutnym szczytem był 2008 r. - światem wstrząsnął kryzys finansowy, zaś kapituła nominowała wówczas prawie 3 tys. stron! Kontrakty na te książki były podpisywane nie później niż w 2006 r., gdy świat wydawniczy był dużo bardziej skłonny do podejmowania ryzyka. Rok 2016 pod tym względem należał akurat do chudszych. Najgrubsze dzieło wyszło spod pióra Andrzeja Franaszka, czyli 959-stronicowa biografia Czesława Miłosza (2012 r.). W tym roku finaliści zapisali 1862 strony, co daje 266 na książkę i jest to najniższy wynik od 2009 r.

Nike Czytelników otrzymała w tym roku Magdalena Grzebałkowska. Do tej pory wybór kapituły i czytelników pokrywał się pięć razy. Absolutną królową Nike jest Olga Tokarczuk, z siedmioma nagrodami za pięć książek. Dwa razy decyzja jury nagrody potwierdziła wybór czytelników (podwójna Nike za powieści „Księgi Jakubowe”i „Bieguni”).

​Infografika: Jarosław Chudzik; Zebranie danych: Natalia Szostak, Jacek Świąder

Read in English

Wśród autorów finałowych książek przewaga mężczyzn jest miażdżąca - napisali oni 95 najlepszych utworów (na 140). W sumie do finału dochodziło 63 autorów i 30autorek. Mężczyźni odbierali główną nagrodę 14 razy, a nagrodę czytelników 11 razy. Tegoroczna edycja była wyjątkowa, bo aż cztery z siedmiu nominowanych książek napisały kobiety. Żaden tegoroczny finalista jeszcze nigdy nie był laureatem, choć Piotr Matywiecki trzy razy był w gronie finalistów.

​Infografika: Jarosław Chudzik; Zebranie danych: Natalia Szostak, Jacek Świąder

Read in English

Dla Biura Literackiego to już druga statuetka i siódma nominacja. Najbardziej uznanym przez kapitułę Nike wydawnictwami są: WydawnictwoLiterackie (23 tytuły), kolejne jest W.A.B. (22) oraz Czarne (16). Na czwartym miejscu jest Znak (15), a pierwszą piątkę zamyka Sic! (8). Co ciekawe, Wydawnictwo Literackie częściej publikuje cieńsze pozycje, podczas gdy grube książki wydawane przez W.A.B. dominują na półce wizualnie.

Pokaż komentarzeDodaj komentarz